Nasze okolice



  Gdzie jesteśmy

  Nasze okolice

  Pawłów w woj. śląskim





   Kontakt

   Powrót



Witamy na stronie Zespołu Szkolno - Przedszkolnego w Pawłowie !!

Tu jesteśmy:
Nasza miejscowość - Pawłów, znajduje się Na Śląsku, niedaleko Raciborza. Stolicą naszej gminy jest miejscowość Pietrowice Wielkie, a powiatu właśnie Racibórz - miasto nad Odrą. W skład naszej gminy wchodzą jeszcze takie miejscowości jak:Amandów Cyprzanów, Gródczanki, Krowiarki, Kornice,Kolonia Pawłów, Lekartów, Maków, Samborowice i Żerdziny
Gmina nasza jest gminą w zasadzie rolniczą. Pawłów to wieś wzmiankowana już około 1300 roku położona w dolinie między otaczającymi pagórkami .Na początku XIV w. folwark należał do kolegiaty w Raciborzu. W 1506 r. ks.Walenty sprzedał prawa własności wsi Zygmuntowi Wyskocie. Potem wieś wielokrotnie zmieniała właścicieli.





Kilka słów o naszej okolicy:

Gmina Pietrowice Wielkie
Gmina Pietrowice Wielkie leży na zachód od Raciborza, w Bramie Morawskiej, wraz z granicą z Czechami. Gmina Pietrowice Wielkie jest gminą typowo rolniczą, rolnictwem zajmuje się ponad 60% czynnych zawodowo mieszkańców gminy. Pietrowice Wielkie słyną z procesji konnej w drugi dzień Świąt Wielkanocnych do kościółka Św. Krzyża, która odbywa się regularnie co rok. W skład gminy wchodzą miejscowości: Amandów, Cyprzanów, Gródczanki, Kornice, Krowiarki, Lekartów, Maków, Pawłów, Pietrowice Wielkie, Samborowice, Żerdziny.
   PAWŁÓW  
Wieś powstała na przełomie wieku XVIII i XIX. Często przechdziła z rąk do rąk. Jej właścicielami byli m.in. Brawańscy, Kotulińscy, Salisowie, Holly, Laryszowie, Strachowitzowie. W XVIII w. wybudowano w Pawłowie piec do wytapiania rudy żelaza Przy ul. Bocznej 1, wewnątrz murowanej kapliczki drewniana polichromowana figura św. Jana Nepomucena.
  ŻERDZINY   
Występują w dokumentach z 1383r. Przez dwieście lat (XIV-XVI) wieś należała do kolegoaty raciborskiej, a potem do skarbu pruskiego. - Kapliczka zbudowana w 1868 r. poświęcona św. Janowi Nepomucenowi. Dawniej służyła mieszkańcom wioski do odprawiania nabożeństw. Została też wyposażona w sygnaturkę, którą dzwoniono na Anioł Pański.
  KORNICA  
Jedna z najstarszych miejscowości w powiecie. Pierwsza wzmianka o niej znajduje się w dokumencie wystawionym 4 kwietnia 1283 roku przez książąt Mieszka i Przemysława. W dokumencie tym występuje Mieszko z Kornicy - urzędnik księcia cieszyńskiego. W połowie XVI wieku przeszła w ręce Reiswitzów, którzy przez zakup sąsiednich miejscowości utworzyli tzw. państwo korniowskie. Zachowany jest zarys grobli i obwałowań, jako pozostałości zamku zbudowanego w połowie XVI wieku. Ciekawostka: Dla wsi używa się zamiennie nazwy Kornica. Prowadzone są badania poszukiwawcze i wykopaliskowe nad epoką brązu i wczesną epoką żelaza w Europie w ramach badań nad rozwojem osadnictwa w strefie Bramy Morawskiej i na Wyżynie Głubczyckiej W Kornicach urodził się  Robert  KULIK -(1859-1936)- technik konstruktor.
"W mojej Ojczyźnie mniej pamiętano i szanowano zdolności zawodowe i fachowców, tradycyjnie cenimy i znamy tych od szabli i... niestety szklanki." Był autentycznym potomkiem tych od szabli. Jego antenat okrutnie i bestialsko zabity przez rosyjskich zaborców za czynny udział w powstaniu, następcy przeżyli uciekając do zaboru pruskiego zachowując polską odrębność i mowę ojczystą także przez następne pokolenia. Żywił przekonanie, że ówczesne Sosnowice są bardziej polskie niż miejsce urodzenia, Kornice w Prusach k. Raciborza, a potem Siemianowice na Śląsku. Jego ojczystym językiem był język polski, tu w Sosnowicach czuł się bardziej wśród swoich, stale słysząc mowę polską. Po licznych niezgodnych z prawem zaborców perypetiach zamieszkał w Sosnowicach i założył rodzinę. Patriotyzm swój spotężył jednak nie szablą, lecz wytężoną pracą połączoną z talentem do mechaniki. Dostrzegł to i docenił ówczesny fabrykant Konrad Gamper (Fitzner-Gamper, aktualnie FAKOP w Sosnowcu). W jego fabryce i pod jego nadzorem Robert Kulik technicznie i własnoręcznie skonstruował parowy kocioł, cudo ówczesnej techniki. Mało kto wie, że pionierem spawalnictwa gazowego (acetylen-tlen) w Sosnowcu i prawdopodobnie w zaborze rosyjskim był Robert Kulik. Kocioł parowy został wystawiony na Wszechświatowej Wystawie w Paryżu w 1900 roku, za co fabryka otrzymała nagrodę GRAND PRIX. FAKOP szczyci się nią do dnia dzisiejszego. Nie można zapomnieć, że stało się to za sprawą Polaka, potomka powstańca, sosnowiczanina, Roberta Kulika. W archiwach rodzinnych, w kopiach przekazanych do Urzędu Miejskiego w Sosnowcu, jest m.in. dokumentacja współcześnie potwierdzająca przez Francuski Instytut Historyczny w Paryżu oraz wiele artykułów współcześnie publikowanych w prasie polskiej. Swym osiągnięciem w pełni zasłużył nie tylko na przypomnienie w "Kurierze Miejskim", ale również na prezentację w historii naszego miasta jako Sosnowiczanin stulecia. Tu mieszkał, założył rodzinę, tworzył, pracował i zmarł. Pochowany w rodzinnym grobowcu na cmentarzu katolickim przy ul. Smutnej.
   PIETROWICE WIELKIE  
Pierwsza historyczna wzmianka, dotycząca nazwy Petrowicz pochodzi z 29 listopada 1267 roku i znajduje się w testamencie biskupa ołomunieckiego Bruno von Schaumburg-Holstein. Drewniany kościół pątniczy w Pietrowicach Wielkich Kościół był pierwszy raz wzmiankowany w 1691 r. W 1743 r. został poszerzony. Obecny kształt uzyskał w I poł. XIX w. Znane miejsce pielgrzymkowe związane z kultem Jezusa Ukrzyżowanego. W świątyni centralne miejsce zajmuje ołtarz z cudownym obrazem Ukrzyżowanego, datowanym jest na początek XVIII w., być może koniec XVII w. Dwa ołtarze boczne są poświęcone: jeden świętej Annie, a drugi Matce Boskiej Różańcowej. W obu znajdują się XVIII-wieczne malowidła. Dominującym elementem wystroju wewnątrza jest przepiękny żyrandol ze szlifowanymi kryształami w kształcie graniastosłupów, podarowany przez hrabinę von Gaszyn z Polskiego Krawarza. Warto przyjrzeć się XVII-wiecznej kropielnicy z piaskowca, znajdującej się w kruchcie. Ogromną wartość ma mezzotinta Johanna Eliasa
   CYPRZANÓW  
Wieś była pierwotnie częścią Janowic, obecnie - są połączone; druga jej cześć po II wojnie swiatowej została włączona do Lekartowa. Nazwa pochodzi od kantora Cypriana. W roku 1339 właścicielem był rycerz Mieszko z Kornicy. Wkrótce cała więś niemal doszczętnie zniszczył pożar. Z Cyprzanowa pochodził Emanuel Smołka (1820-1854), działacz doby Wiosny Ludów - przed kościołem Jan Nepomucen fundacji małżeństwa Ottiik, które ofiarowało wykonane z piaskowca figury Matki Bożej i św. Jana Nepomucena. Koniec XIX wieku. Wyremontowano je w 1988 roku.
  LEKARTÓW  
Miejscowość wzmiankowana w 1445r. Nazwa pochodzi od imienia Lekat. Do XVI wieku należała do książąt raciborskich. Od 1796r. staje się wolną wioską. W latach 1766. 1794, 1811, 1848 wybuchają tu bunty chłopskie. Po drugiej wojnie do wsi przyłączono część Janowic. Przy głównej szosie znajduje się obszerna kapliczka z 1820 roku, we wnętrzu której znajduje się obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem oraz figura św. Jana Nepomucena.
  SAMBOROWICE  
Wieś znana w kręgach fachowych dzięki pracom archeologicznym prowadzonym w latach 1973 - 1982 w znajdującej się w pobliżu piaskowni. Odkryto wówczas i przebadano około 115 ciałopalnych grobów popielicowych kultury łużyckiej o osady kultury amfor kulistych. Wieś powstała na początku XII wieku. Wzmiankowana w 1288 r jako Zcamborowicz. W roku 1599 Bartłomiej Reizwitz przyłączył miejscowość do Krzanowic.
  GRÓDCZANKI  
Wzmiankowane w 1377 roku. nazwa posiada fonetykę czeską: hardczny-ludzie z Hardką. Nad rzeką Troją znajduje się grodzisko z XIII - XIV wieku. Figura św.Jana Nepomucena - kamienna, o cechach ludowo-barokowych, wykonana w XVIII w. ustawiona na postumencie. Pałac - zbudowany około 1800r., piętrowy, barokowo-klasyczny, wzniesiony na planie prostokąta z korytarzem pomiędzy traktami. Przebudowany w 1963r.
  MAKÓW  
Jedna z najstarszych wsi w regionie, wzmiankowana w 1221 roku. W 1240 roku książę opolski Mieszko Otyły zezwolił zakonowi szpitalnemu św. Jana Jerozolimskiego (joannici) na lokację wsi na prawie średzkim. W okresie reformacji we wsi rozwijał się protestantyzm. - Kościół p.w.św. Jana Chrzciciela Zbudowany na miejscu poprzedniego (pochodzącego z 1613 roku) w latach 1777-1788 przez mistrza kamieniarskiego Franciszka Bolika w stylu późnego baroku. Jest to budowla jednonawowa z wieżą o ośmiobocznym hełmie baniastym z latarnią. Na dachu kościoła ośmioboczna wieżyczka na sygnaturkę z latarnią i hełmem baniastym. Wejście zamknięte łukiem koszowym ujęte pilastrami, dźwigającymi wygięty faliście gzyms z muszlą w kluczu. We wnętrzu dwa ołtarze boczne o tradycjach barokowych z obrazami św. Józefa i Najświętszej Maryi Panny, obrazy: późnobarokowy z końca XVIII wieku przedstawiający Najświętszą Maryję Pannę z Dzieciątkiem pochodzący z ołtarza głównego i barokowo-ludowy z przełomu XVIII i XIX wieku z postacią św. Mikołaja oraz klasycystyczna ambona z około 1800 roku z dekoracją festonową i rzeźbą Chrystusa Dobrego Pasterza. - Na cmentarzu figura z kamienną rzeźbą św. Jana Nepomucena o tradycjach barokowych z początku XIX wieku, fundowana przez T. Dzimirskiego - Zagrody typu frankońskiego - z połowy i końca XIX wieku. -Kapliczka (ul. Raciborska 66) - Domkowa, zbudowana na planie kwadratu z półkolistym zamknięciem. Wewnątrz barokowo-ludowe rzeźby św. Jana Nepomucena i św. Piotra i Pawła. - kapliczka św. Jana Nepomucena, XVIII/XIX w., na planie kwadratu.
  KROWIARKI  
Dawna nazwa wsi to Krawarz. Wieś w gminie Pietrowice Wielkie wzmiankowana w 1223 r. Wioska powstała na przełomie XII i XIII wieku jako własność książąt raciborskich . W 1223 r. płaciła dziesięcinę na rzecz klasztoru norbertanek w Rybniku . Pod koniec XV w. wieś była własnością Jana Tracha, następnie Kaspra Wyskoty. Później miała jeszcze innych właścicieli. Znajdują się tu ruiny ogromnego, XVII-wiecznego pałacu wzniesionego przez Ernesta Strachwitza, przebudowanego w II poł. XIX w., w 1898 r. wzbogaconego o nowe skrzydło, dawna własność Donnersmarcków. Obiekt nie nadaje się do zwiedzania. Popadł w całkowitą ruinę w latach 70. XX w. Warto jednak pokusić się o obejrzenie go z zewnątrz i spacer po przypałacowym parku, niegdyś założonym w stylu angielskim, obecnie z licznymi okazami starodrzewia i gatunków egzotycznych. W parku trzeba zwrócić uwagę na grobowiec rodzinny Donnersmarcków. Na terenie wsi działa Stacja Hodowli Roślin. Tutejsi mieszkańcy utrzymują się głownie z gospodarstw rolnych o powierzchni do 7ha.
   AMANDÓW  
Wieś ulicowa powstała około 1860 roku przy folwarku należącym do rodu von Donnersmarck, właścicieli Krowiarek. Po wojnie powstała tu jedna z pierwszych w kraju spółdzielni produkcyjnych. - Pałac - wzniesiony przez ernesta Joachima Strachwitza na miejscu poprzedniego z XVII wieku. W latach 1852 - 1877 został przebudowany, a w 1898r. dobudowano do bryły nowe skrzydło. Ocalały po wojnie został komletnie zdewastowany w latach 70 XX w. Sylwetka budowli jest konglomeratem różnych stylów: neorenesansu, neobaroku, neoklasycyzmu i secesji, wzbogacona o wieże, baszty, ryzolity, wykusze. - Krzyż-drewniany, postawiony przez fundatora Gerarda Kocura w 1990 r. na posesji Hildegardy i Weledy Holeczków Matriał przygotował: Dawid Martynus-Uczeń klasy VI Zespołu Szkolno - Przedszkolnego z Pawłowa.



Polska -   Śląsk -   Racibórz -   Pietrowice Wlk.-   Pawłów:

Do naszej szkoły uczęszczają uczniowie z czterech miejscowości: Makowa, Żerdzin, Kolonii Pawłów i samego Pawłowa Jeden z nich, uczeń klasy szóstej   TOBIASZ   ZUBER   tak przedstawia poniżej swoją miejscowość ŻERDZINY, i jednocześnie okolicę swojej szkoły:
Moja miejscowość Żerdziny.

Żerdziny, leżące na wysokości 250 m n.p.m. (jeden z najwyższych punktów wysokościowych w gminie Pietrowice Wielkie), w odległości 4 km od Raciborza w kierunku północno-zachodnim, wspomniane zostały po raz pierwszy w dokumencie z 10 kwietnia 1350 roku, w którym to książę Mikołaj potwierdza ofiarowanie przez kanonika Gerlacha 4 łanów ziemi (około 80 ha), położonych w Szardynie (Żerdzinach) jako dotacji na ołtarz św. Małgorzaty w kaplicy zamkowej w Raciborzu. Ziemia ta obejmuje pole wykarczowane i niewykarczowane oraz ugory ze wszystkimi dochodami, prawami jak również stodołami i ogrodami należącymi do tej ziemi (im Gola vive Scherzina prope villam Paulow). Inne odmiany nazwy Żerdziny spotykane w dokumentach to: Szardyna (1350), Zarzyna (1383), Scherdze, Schardyc, Zarzin, czy - obecne w mowie potocznej po dziś dzień - Szardziny (Schardziny). Ustalenie nazwy wioski jest dość trudne. Możliwe jest jej pochodzenie od rdzenia żar, oznaczającego pożar, gorąco lub żar, czy stojącej blisko żarzyny - ofiary całopalnej. Wtedy nazwa oznaczałaby miejsce składania ofiar lub też obszar powstały po pożarze np. lasu. Żerdziny mogły też oznaczać, co jest bardziej prawdopodobne, osadę ogrodzoną żerdziami po wykarczowanych wokoło lasach, względnie zbudowaną na żerdziach. Nazwa Szardyna i Szardziny może również wskazywać na szarość domów lub otoczenia. Proboszcz Zawadzki w kronice parafialnej próbuje też wytłumaczyć pochodzenie nazw wiosek z swojej parafii. Przy Żerdzinach spotykamy takie tłumaczenie: Schardziny, wcześniej Szardziny albo Żarczyny czyli w nazwie jest żarcie lub ożarcie (opicie). Nazwa Żerdziny zalicza się do nazw kulturowych, które to oznaczają dzieła rąk ludzkich, a więc urządzenia, instytucje i wytwory kultury społecznej czy duchowej. Żerdziny to rozbudowująca się obecnie wioska, licząca 400 mieszkańców. Przez Żerdziny przebiega czerwony szlak turystyczny im. Husarii Polskiej na cześć przemarszu Jana III Sobieskiego w drodze na Wiedeń. Pierwsze wzmianki o Żerdziach datowane są z roku 1350. Żerdziny położone są w malowniczej części Bramy Morawskiej otoczonej górami.
Ciekawe zdjęcia z okolic Żerdzin można znaleźć w Galerii.



O Pawłowie:


Witamy serdecznie na stronie. Masz jakieś ciekawostki, uwagi - napisz





Konrad Hajdasz © 2005    zsp_pawlow@interia.pl